Techniczne
Co to jest resurs UTB?

Co to jest resurs UTB?

Każda maszyna użytkowana przez człowieka wymaga wykonywania okresowych przeglądów. Ten obowiązek dotyczy także różnego rodzaju dźwigów osobowych definiowanych jako Urządzenia Transportu Bliskiego, czyli UTB. Od sprawnego funkcjonowania takiej windy zależy bezpieczeństwo jego użytkowników. Usterka wykryta o czasie może ocalić komuś zdrowie, a nawet życie. Można zapobiec wymadkowi, z tego powodu warto dbać o systematyczne wykonywanie przeglądów. Dźwigi jako urządzenia transportu bliskiego powinny być poddawane badaniom okresowym, eksploatacyjnym, ale także w miarę potrzeb powypadkowym lub poawaryjnym. Jeśli chodzi o tego typu urządzenia wykonywanie okresowych przeglądów regulują przepisy prawa, a dokładniej mówiąc rozporządzenie Ministra Przedsiębiorczości i Technologii dotyczące warunków technicznych dozoru technicznego. Także Urząd Dozoru Technicznego sporządził wytyczne, które zobowiązują właścicieli dźwigów osobowych do wykonywania regularnych badań technicznych. 

Bezpieczeństwo dźwigów UTB – regulacje prawne

Ocenia się, że w Polsce znajduje się około 100 tysięcy dźwigów osobowych. Część z nich zostały zamontowane już po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej, przez co są zgodne z obecnymi normami bezpieczeństwa. Pomimo tego większość z nich nie spełnia podstawowych regulacji bezpieczeństwa. Najistotniejszym kłopotem są wieżowce wybudowane w latach 70, ponieważ ich stan techniczny wymaga wielu remontów, a dźwigi osobowe nie są priorytetem. Właściciele tychże budynków nie są chętni do wymiany wind, a swoje decyzje uzasadniają tym, że przecież funkcjonują one bezproblemowo od wielu lat. Z pewnością nie jest to rozsądne działanie jeśli chodzi o zdrowie i życie mieszkańców. Stając naprzeciw temu problemowi Minister Przedsiębiorczości i Technologii zmienił przepisy w sprawie eksploatacji urządzeń podlegającym przepisom dozoru technicznego. Nałożono obowiązek zlecania przeglądów technicznych aby ocenić stan funkcjonowania dźwigu. 

Dźwigi UTB a resurs

Zgodnie z definicją resurs jest okresem zdolności do użytkowania, czyli inaczej mówiąc jest to obowiązkowy przegląd specjalny dźwigu, który ma pewną ważność. Po upływie określonego terminu należy ponownie zlecić wykonanie oceny stanu technicznego. W przypadku dźwigów właściwościami branymi pod uwagę są intensywność eksploatowania, a także obciążenie jakim Poddaje się dźwig. Warto pamiętać, że resurs jest przeglądem specjalnym ,który musi być zrobiony przez właściwego eksperta. Ważną kwestią jest również to, że taki dźwig porusza się w szybie, który też musi być regularnie kontrolowany. Dlatego osoba, która będzie robiła resurs UTB powinna posiadać odpowiednie uprawnienia budowlane. Przegląd specjalny wind może być przeprowadzany przez przedstawiciela producenta, ale bezwzględnie musi on posiadać odpowiednie uprawnienia. 

Co obejmuje przegląd specjalny dźwigu UTB?

To jaki powinien być zakres przeglądu specjalnego Urządzeń Transportu Bezpośredniego opisuje instrukcja producenta. Bywa, że w instrukcji nie ma takich danych, wówczas należy kierować się stosownymi normami, specyfikacjami technicznymi, oraz aktualną wiedzą techniczną. Istotne jest aby taki przegląd specjalny obejmował swoim zakresem najważniejsze podzespoły, które mają wpływ na bezpieczne użytkowanie windy. O jakie dokładnie podzespoły chodzi? Są to przede wszystkim:

  • cała konstrukcja nośna, czyli dokładniej mówiąc jest to szyb, rama kabiny, rama wciągarki, ale również prowadnice,
  • mechanizm napędowy który składa się z liny, mocowania lin, oraz wciągarka,
  • układ elektryczny – instalacja w szybie, aparatura odpowiadająca za sterowanie urządzeniem,
  • układ hydrauliczny czyli przewody, siłowniki, a także agregat hydrauliczny
  • odpowiadające za bezpieczną pracę dźwigu czyli np. system alarmowy.

Taki przegląd specjalny dźwigów UTB musi być zakończony wykonaniem odpowiedniego protokołu, w którym zawarty jest wynik przeglądu, dane osób wykonujących, termin kolejnego przeglądu, a także kryteria oceny. 

Profilaktyka jako podstawa bezpieczeństwa dźwigów UTB

Jak w przypadku wielu sprzętów mechanicznych, tak również jeśli chodzi o dźwigi UTB niezbędna jest profilaktyka. Wiele usterek można wcześniej wykryć i naprawić, co znacznie zwiększy bezpieczeństwo tego typu urządzeń. Niestety, jeśli chodzi o windy z lat 70 problem jest bardziej złożony, ponieważ takie pobieżne przeglądy mogą okazać się niewystarczające i nie wykryją wszystkich awarii. Urząd Bezpieczeństwa Technicznego kontroluje stan techniczny w miarę możliwości likwidując pojawiające się usterki i wymieniając uszkodzone elementy. Niestety, jeśli chodzi o aparaturę sterową problem może okazać się bardziej złożony. Składa się ona z podzespołów, których funkcjonalność po 40 latach jest zdecydowanie ograniczona. Jedynym rozwiązaniem zazwyczaj jest wymiana jej, co poprawi bezpieczeństwo całego dźwigu. 

Możliwe zagrożenia starych dźwigów  

Postęp techniczny jest bardzo duży, również jeśli chodzi o windy osobowe. Stare mechanizmy zamontowane w wieżowcach nie mają niektórych zabezpieczeń, których nie brakuje w tych nowocześniejszych modelach. Trzeba pamiętać, że te starsze dźwigi nie posiadają drzwi kabinowych. Co więcej taki dźwig nie ma zabezpieczeń przed nadmierną jazdą w górę, a także właściwych zabezpieczeń przed niekontrolowanymi ruchami kabiny. Co istotne brakuje tu także łączności głosowej z serwisem, a także drzwi przystankowe nie mają kontroli zaryglowania. Są to braki których nie da się wyeliminować.

Jedynym wyjściem jest wymiana całego urządzenia, ale jest to wyjątkowo droga inwestycja. Następnym ubytkiem jest także niewielka dokładność jeśli chodzi o stawanie na przystankach. Zazwyczaj taka kabina niedokładnie trafia w poziom piętra i powstaje stopień, który bywa kłopotliwy do pokonania szczególnie dla ludzi na wózkach inwalidzkich i starszych. Dźwigi z lat 70 muszą być co jakiś czas remontowane, a uszkodzone elementy wymieniane, ale należy pamiętać, że raczej nie będą one działały tak jak nowe. Z tego powodu niezbędne jest częstsze dokonywanie przeglądów technicznych a także stały kontakt z serwisem. Trzeba wówczas bezwzględnie stosować się do zaleceń wydanych przez specjalistów. Oczywiście wraz z upływem czasu tego typu problem będzie narastał, dlatego w dłuższej perspektywie potrzebna będzie wymiana całego urządzenia.